SKKN Một số biện pháp giúp học sinh trung bình - yếu (Lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia - Năm học 2017-2018 - Nguyễn Thị Tuyết Nhung
1.Lí do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, xã hội không ngừng phát triển. Theo dòng chảy của thời gian, con người hiện tại và trong tương lai phải là những con người có trình độ nhận thức, năng động, sáng tạo, tự tin để thích ứng với những đổi thay của xã hội thời đại. Với yêu cầu đó, giáo dục đóng vai trò quan trọng để đào tạo ra những con người có trình độ, năng lực theo kịp xu thế của thời đại. Chính vì thế từ năm 2014 đến nay, Bộ giáo dục đã không ngừng thay đổi nội dung và hình thức của kì thi trung học phổ thông nhằm đem lại sự đánh giá thực về năng lực của học sinh. Theo đó, số lượng học sinh yếu kém có chiều hướng tăng cao hơn so với những năm trước đây. Đây là thực trạng mà chúng ta phải chấp nhận và cần tìm ra những giải pháp phù hợp để cải thiện trên tinh thần không chạy theo những thành tích nhưng phải nâng cao chất lượng thực của học sinh. Đây không những là trách nhiệm của các nhà quản lí mà còn là trách nhiệm của toàn thể đội ngũ giáo viên.
Với trường THPT Võ Thành Trinh một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu là nâng cao chất lượng học tập của học sinh, giảm tỷ lệ học sinh yếu kém trên tinh thần đánh giá thực chất năng lực của các em. Xuất phát từ những khó khăn thực tế của nhà trường mà trong những năm qua tỷ lệ học sinh yếu kém vẫn còn cao. Vì những lí do trên bản thân tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh trung bình -yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia”
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_giup_hoc_sinh_trung_binh_yeu_lop_chu_n.doc
Nội dung text: SKKN Một số biện pháp giúp học sinh trung bình - yếu (Lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia - Năm học 2017-2018 - Nguyễn Thị Tuyết Nhung
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1:MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN TỶ LỆ HỌC SINH LỚP 12 HỌC YẾU Ở TRƯỜNG THPT VÕ THÀNH TRINH 1.1.Nguyên nhân từ học sinh Là người trực tiếp tiếp thu những kiến thức thì nguyên nhân học sinh yếu kém có thể kể đến là do : - Học sinh lười học: qua quá trình giảng dạy, bản thân nhận thấy rằng các em học sinh yếu kém là những học sinh cá biệt, vào lớp không chịu chú ý chuyên tâm vào việc học, về nhà thì không xem bài, không chuẩn bị bài, không làm bài tập, cứ đến giờ học thì cắp sách đến trường, nếu vi phạm nội qui nhà trường thì tìm mọi cách để nói dối giáo viên Còn một bộ phận nhỏ thì các em không xác định được mục đích của việc học: học để làm gì ? Học như thế nào cho có hiệu quả ? Các em chỉ đợi đến khi lên lớp, nghe giáo viên giảng bài rồi ghi vào những nội dung đã học sau đó về nhà lấy tập ra “học vẹt” mà không hiểu được nội dung đó nói lên điều gì. Chưa có phương pháp và động cơ học tập đúng đắn. Hầu như các học sinh này chỉ xem trường học là “Trại tị nạn” để trốn tránh trách nhiệm với gia đình, đi học để có tiền đi chơi, không phải làm việc. - Học sinh không có thời gian cho việc tự học: Đa số học sinh của trường đều ở nông thôn, gia đình chủ yếu là sống bằng nghề nông, các em ở nhà phải phụ giúp gia đình việc đồng án, chăn nuôi. Thậm chí có học sinh phải đi làm thêm trái buổi để kiếm tiền ăn học. - Học sinh bị hỏng kiến thức từ lớp nhỏ: Đây là một điều không thể phủ nhận với chương trình học tập hiện nay. Nguyên nhân này có thể nói đến một phần lỗi của giáo viên là chưa đánh giá đúng trình độ của học sinh. Trang 3
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia - Một số cha mẹ quá nuông chiều con cái, quá tin tưởng vào chúng nên học sinh lười học xin nghỉ để làm việc riêng (như đi chơi, đi du lịch, giả bệnh, ) cha mẹ cũng đồng ý cho phép nghỉ học, vô tình là đồng phạm góp phần làm học sinh lười học, mất dần căn bản và rồi yếu kém! - Gia đình học sinh gặp nhiều khó khăn về kinh tế, cha mẹ phải đi làm xa gửi con cho ông bà. Các em thiếu sự quan tâm đến việc học hành cũng như những thay đổi về mặt tâm sinh sinh lí. Hay gia đình không hạnh phúc, ba mẹ thường cãi nhau cũng khiến học sinh không chú tâm vào học tập. Trên đây là một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh yếu kém mà bản thân tôi nhận thấy trong quá trình công tác. CHƯƠNG 2: GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 12 (LỚP CHỦ NHIỆM) HỌC TRUNG BÌNH - YẾU ÔN TẬP CÓ HIỆU QUẢ TRONG KÌ THI THPT QUỐC GIA Ở TRƯỜNG THPT VÕ THÀNH TRINH. 2.1.Đối với giáo viên bộ môn -Giáo viên cần phải kiên trì trong việc tìm ra nhiều biện pháp khác nhau để thu hút học sinh trong giờ học. Hơn nữa, giáo viên không thể nóng vội được mà phải kiên nhẫn, chỉ bảo các em một cách tận tình bởi ông bà có câu “Nước chảy đá mòn”, “Kiến tha lâu đầy tổ”. -Dạy không gò ép mà phải luôn luôn khuyến khích, động viên các em để các em có động lực, niềm tin vào sức học của chính mình. Đồng thời các em không còn mặc cảm mà thoải mái học tập. -Khi ra đề kiểm tra phải phù hợp với trình độ của học sinh . Không nên ra đề quá sức các em sẽ dễ dẫn đến chán nản vì các em cho rằng cho rằng có cố gắng thì cũng nhỏ điểm. 2.2.Đối với giáo viên chủ nhiệm Trang 5
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia -Đây là biện pháp hữu hiệu nhất vì nó xuất phát từ cái tâm của người thầy Chỉ khi nào ta trao yêu thương thì mới nhận lại yêu thương. Có yêu thương tận tâm thì GVCN mới kiên nhẫn lắng nghe tâm tư nguyện vọng, những thay đổi về mặt tâm sinh lí của các em. Người thầy trở thành chỗ dựa vững chắc về mặt tinh thần cho học sinh. -Cách thức thực hiện: Vào 15 phút đầu giờ, GVCN lên lớp, điểm danh lớp xem em nào chưa vào. GVCN chủ động gọi điện thoại cho phụ huynh học sinh để biết nguyên nhân. Đồng thời, GVCN cũng hỏi thăm các em trong lớp về bạn Giờ ra chơi, GVCN có thể lên lớp nói chuyện với một số em không ra ngoài chơi. Một số câu hỏi như: Sao ngồi buồn vậy em ? Hôm nay không khỏe hả nhóc ? Sao giờ này lại nằm ngủ vậy bé ? Khi GVCN bắt chuyện bằng một số câu hỏi như thế, học sinh thấy được sự quan tâm của GV từ đấy các em sẽ chia sẻ, cởi mở hơn, đồng thời GVCN cũng biết thêm một số thông tin về học sinh của mình. Bên cạnh đó, GVCN có thể lên kế hoạch cùng với lớp tham gia hoạt động trải nghiệm nào đó. Trải nghiệm là một hoạt động tạo sự gắn kết giữa học sinh với học sinh, giữa giáo viên và học sinh. Ví dụ như hoạt động của lớp 12c9 (2016-2017) và 12c8 (2017-2018) đi thăm khu lưu niệm Bác Tôn. Đến đêy, các em được nghe các hướng dẫn viên thuyết minh về cuộc đời và sự nghiệp của Bác Tôn- người con của quê hương An Giang. Các em cảm thấy tự hào về truyền thống yêu nước chống giặc của quê hương mình. Qua cuộc đi trải nghiệm đó, học sinh đoàn kết hơn qua các trò chơi tập thể được tổ chức tại khu lưu niệm. Hơn thế nữa, cũng trong chuyến đi đó, tôi (GVCN) cũng hiểu thêm rất nhiều về học sinh của lớp mình: sở thích, tình cảm, gia đình, mốt thời trang của các em Ngoài ra, trong các hoạt động tập thể của trường do Đoàn tổ chức cũng là cơ hội tạo sự gắn kết giữa GVCN và học sinh cũng như giữa học sinh với học sinh. Điển hình như hoạt động chào mừng ngày 20/11; hoạt động 8/3; tháng Thanh niên; mừng Đảng mừng xuân của trường tổ chức. Trong các hoạt động đó, hoạt động mừng Đảng mừng xuân là học sinh phấn khởi nhất. Hoạt động Trang 7
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia – Người thứ ba vừa làm vừa ngâm nga bài hát gì đó, nụ cười của anh rất tươi: “Chúng tôi đang xây dựng một thành phố mới .“ Mười năm sau. Người thứ nhất vẫn là người thợ xây tường. Người thứ hai trở thành một nhà thiết kế, thiết kế ra những ngôi nhà. Còn người thứ ba? Anh ta làm chủ của hai người kia. Vậy với câu trả lời của người thợ xây thứ ba rõ ràng là hồ hởi, háo hức hơn nhờ khả năng “nhìn xa” của anh ta. Anh nhìn xa hơn công việc hiện tại mình đang làm, anh trông thấy trước thành quả và dự báo được chuyện sẽ đến trong tương lai với một bản vẽ tòa nhà nguy nga đã có từ trước trong đầu. Chắc chắn, công việc và cuộc sống của người thứ ba sẽ nhiều niềm vui và thú vị hơn nhiều hai người thợ xây còn lại. Qua đây GVCN cũng giáo dục học sinh về thái độ làm việc và đặc biệt là khi làm gì cũng cần có kế hoạch có mục tiêu, lí tưởng. -GVCN giúp học sinh xác định mục tiêu của đời mình qua mô hình của Jim Collins Bạn thích làm gì ? Bạn giỏi Cái gì ? Xã hội đang cần gì GVCN cho học sinh suy nghĩ và trả lời ba câu hỏi: Bạn thích làm gì nhất ? Bạn giỏi cái gì nhất ? Xã hội đang cần gì nhất ? Khi trả lời ba câu hỏi này, các em sẽ biết mình là ai ? mình cần gì? Mình say mê cái gì ? Nghĩa là giáo viên chủ nhiệm đã giúp các em xác định được mục tiêu của Trang 9
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia sự nghiệp giáo dục trẻ em. Song giáo dục gia đình cũng có muôn màu muôn vẻ. Không phải gia đình nào cũng có cách giáo dục con em tốt nhất. Chính vì thế GVCN cần phải phối hợp với gia đình học sinh để giáo dục học sinh một cách tốt nhất. -Cách làm như sau: Trước tiên, GVCN giúp cho cha mẹ học sinh hiểu được những qui định, nội qui, kế hoạch giáo dục của nhà trường. Đồng thời, GVCN cũng thống nhất với cha mẹ học sinh về biện pháp, nội dung, cách thức giáo dục phù hợp với lớp của mình. GVCN đề nghị với cha mẹ học sinh tạo mọi điều kiện cần thiết để học sinh học tập, rèn luyện. Thứ hai là GVCN có kế hoạch định kỳ thông báo cho gia đình học sinh biết kết quả học tập, rèn luyện của con em mình. Ngược lại, gia đình cũng thông tin kịp thời cho GVCN biết những biểu hiện thay đổi về tư tưởng, hành vi, sinh hoạt, ứng xử của con em mình. Việc làm này giúp GVCN cũng như gia đình kịp thời hiểu các em và có biện pháp tác động phù hợp. Thứ ba là GVCN cũng thường xuyên trao đổi với cha mẹ học sinh qua điện thoại. Đây là phương tiện nhanh nhất, trực tiếp nhất. Ví dụ như 15 phút đầu giờ GVCN vào lớp thấy vắng một học sinh nào đó mà không thấy phụ huynh xin phép thì GVCN chủ động gọi điện thoại cho phụ huynh để biết nguyên nhân. Nếu trường hợp học sinh bệnh hoặc có công việc đột xuất thì không có gì để bàn. Còn trường hợp em đi học mà không vào trường thì ta có biện pháp xử lí. GVCN cũng cần chú ý thái độ khi tiếp xúc được với phụ huynh có học sinh học trung bình - yếu. Khi có con em học lực trung bình – yếu thì phụ huynh rất nhạy cảm với việc nhận được thư mời hoặc điện thoại từ GVCN. Bởi trong suy nghĩ của các bậc cha mẹ ấy bao giờ cũng nghĩ đến việc GVCN mời để “mắng vốn” . Vì thế GVCN tiếp xúc với phụ huynh không nên gay gắt, dồn dập việc báo cáo và phê bình con em họ. Điều đó sẽ không có tác dụng gì mà ngược lại làm mất đi ý nghĩa của sự hợp tác, phối hợp giáo dục. Do đó,cần phải giao tiếp ở một góc độ cởi mở một cách hết sức tâm lý và tế nhị nhưng chân tình, tạo cho phụ huynh học sinh một sự tin tưởng, một tình cảm gần gũi, thân mật, một thái độ tận tâm hợp tác để giáo dục con em họ trở thành người tốt. Biên pháp Trang 11
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia GVCN cũng cần xây dựng kế hoạch phù hợp. Mỗi tháng một chủ đề phù hợp để tránh nhàm chán cho học sinh. 2.2.7.Tổ chức các hình thức ôn tập cho học sinh -Giúp học sinh ôn tập có hiệu quả, GVCN phải có những cách thức ôn tập cho lớp thiết thực và hiệu quả nhất. Đối với những lớp có học sinh trung bình- yếu, thì rất cần tổ chức những hình thức ôn tập cụ thể -Cách thức thực hiện Tổ chức học nhóm cho học sinh. Đây là biện pháp khá hiểu quả vì nó bổ khuyết cho nhau. Thông qua nhóm học tập, học sinh dễ dàng thảo luận với nhau để tìm ra những đáp án trước những bài tập khó và có thể góp ý và sửa sai cho nhau. Qua đó, học sinh cũng yêu thương, gắn kết với nhau hơn. Hình thức thứ hai là truy bài cặp với nhau. GVCN phân cặp cho học sinh. Khi phân cặp, GVCN cũng chú ý về học lực giữa hai em. Nghĩa là trong đó có một em có ý thức học tập tốt hơn em kia. Để hai em cùng truy bài lẫn nhau vào 15 phút đầu giờ hoặc trái buổi. Biện pháp này sẽ giáo dục ý thức trách nhiệm của học sinh lẫn nhau. Hình thức thứ ba là thi hái hoa học tập trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm. GVCN phối hợp cùng ban cán sự lớp lên kế hoạch biên soạn câu hỏi ôn tập. Hình thức này sẽ củng cố kiến thức đã học bằng những câu hỏi trả lời nhanh. Đây cũng là cách giúp học sinh khắc sâu kiến thức đã học. Cuối cùng là GVCN phải có những hình thức thưởng, phạt phù hợp khi học sinh thực hiện tốt hoặc chưa tốt các biện pháp đã đề ra. Có như thế học sinh mới có sự cố gắng và kế hoạch của GVCN mới thành công. Trên đây là một số biện phát mà tôi đã thực hiện thành công. Kết quả trong 2 năm học 2015-2016 và 2016-2018 như sau Trang 13
- Một số biện pháp giúp học sinh trung bình – yếu (lớp chủ nhiệm) ôn tập có hiệu quả trong kì thi THPT Quốc gia Trang 15