SKKN Hướng dẫn học sinh trải nghiệm thực tế tại phòng Bộ môn Hóa thông qua hoạt động làm đồ dùng trang trí từ vật liệu phèn chua - Năm học 2018-2019 - Phạm Thị Thùy Trang
B. SƠ LƢỢC ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH ĐƠN VỊ
Hiện nay, nền giáo dục Việt Nam đang thực hiện bước chuyển từ chương
trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của học sinh nhằm đào tạo
nguồn nhân lực cho xã hội. Ban lãnh đạo và tập thể giáo viên của trường trung học
phổ thông Võ Thành Trinh (thuộc xã Hòa Bình, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang) luôn
nổ lực thay đổi và sáng tạo trong quá trình giảng dạy. Để thực hiện thành công việc
chuyển từ phương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học,
cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất. Đồng
thời, phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm
tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề. Đặc biệt đánh giá năng
lực vận dụng kiến thức các môn học vào cuộc sống. Coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết
quả học tập với kiểm tra đánh giá trong quá trình học tập để có thể tác động kịp thời
nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục. Một trong những
đổi mới của nhà trường là tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế cho học sinh. Hoạt
động này nhằm mục đích:
- Hướng đến những phẩm chất và năng lực chung cho học sinh theo chương trình
giáo dục mới, ngoài ra còn thúc đẩy việc hình thành các năng lực đặc thù như: năng
lực khám phá và sáng tạo cho học sinh.
- Giúp học sinh nuôi dưỡng và phát triển đời sống tình cảm, những ý tưởng mới;
tạo ý chí và động lực cho các hoạt động của mình.
- Hướng đến việc hình thành nhân cách tốt đẹp và tích cực hóa bản thân của học
sinh, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.
- Góp phần đổi mới hình thức, phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh
giá kết quả chất lượng giáo dục; thúc đẩy sự tham gia của gia đình, cộng đồng vào
công tác giáo dục.
Đối với các phòng bộ môn cũng cần tổ chức hướng dẫn học sinh tham gia các
hoạt động trải nghiệm để hình thành các năng lực đặc thù cho học sinh.
Môn Hoá học là một môn khoa học có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực nghiệm.
Vì vậy các điều kiện về cơ sở vật chất của chương trình hóa học mới cũng giống như
chương trình hiện hành hiện nay. Các trường cần phải có các thiết bị dạy học tối thiểu
đầy đủ, tạo điều kiện cho học sinh thực hiện các thí nghiệm và hoạt động trải nghiệm,
tìm tòi, khám phá khi học môn Hóa học.
Hiện nay, nền giáo dục Việt Nam đang thực hiện bước chuyển từ chương
trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của học sinh nhằm đào tạo
nguồn nhân lực cho xã hội. Ban lãnh đạo và tập thể giáo viên của trường trung học
phổ thông Võ Thành Trinh (thuộc xã Hòa Bình, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang) luôn
nổ lực thay đổi và sáng tạo trong quá trình giảng dạy. Để thực hiện thành công việc
chuyển từ phương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học,
cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất. Đồng
thời, phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm
tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề. Đặc biệt đánh giá năng
lực vận dụng kiến thức các môn học vào cuộc sống. Coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết
quả học tập với kiểm tra đánh giá trong quá trình học tập để có thể tác động kịp thời
nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục. Một trong những
đổi mới của nhà trường là tổ chức hoạt động trải nghiệm thực tế cho học sinh. Hoạt
động này nhằm mục đích:
- Hướng đến những phẩm chất và năng lực chung cho học sinh theo chương trình
giáo dục mới, ngoài ra còn thúc đẩy việc hình thành các năng lực đặc thù như: năng
lực khám phá và sáng tạo cho học sinh.
- Giúp học sinh nuôi dưỡng và phát triển đời sống tình cảm, những ý tưởng mới;
tạo ý chí và động lực cho các hoạt động của mình.
- Hướng đến việc hình thành nhân cách tốt đẹp và tích cực hóa bản thân của học
sinh, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.
- Góp phần đổi mới hình thức, phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh
giá kết quả chất lượng giáo dục; thúc đẩy sự tham gia của gia đình, cộng đồng vào
công tác giáo dục.
Đối với các phòng bộ môn cũng cần tổ chức hướng dẫn học sinh tham gia các
hoạt động trải nghiệm để hình thành các năng lực đặc thù cho học sinh.
Môn Hoá học là một môn khoa học có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực nghiệm.
Vì vậy các điều kiện về cơ sở vật chất của chương trình hóa học mới cũng giống như
chương trình hiện hành hiện nay. Các trường cần phải có các thiết bị dạy học tối thiểu
đầy đủ, tạo điều kiện cho học sinh thực hiện các thí nghiệm và hoạt động trải nghiệm,
tìm tòi, khám phá khi học môn Hóa học.
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Hướng dẫn học sinh trải nghiệm thực tế tại phòng Bộ môn Hóa thông qua hoạt động làm đồ dùng trang trí từ vật liệu phèn chua - Năm học 2018-2019 - Phạm Thị Thùy Trang", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
skkn_huong_dan_hoc_sinh_trai_nghiem_thuc_te_tai_phong_bo_mon.pdf
Nội dung text: SKKN Hướng dẫn học sinh trải nghiệm thực tế tại phòng Bộ môn Hóa thông qua hoạt động làm đồ dùng trang trí từ vật liệu phèn chua - Năm học 2018-2019 - Phạm Thị Thùy Trang
- Hình 17. Gian trưng bày sản phẩm trải nghiệm Hình 18. Nhóm học sinh trong Đội Kết nối Sáng tạo 25
- Hình 22. Nhóm học sinh lớp 10C4 Hình 23. Nhóm học sinh trải nghiệm 27
- Hình 26. Ban giám khảo chấm sản phẩm trải nghiệm 3. Mức độ khả thi: Đề tài tương đối dễ làm, mọi đối tượng học sinh đều có thể tham gia trải nghiệm; không đòi hỏi dụng cụ, thiết bị phức tạp; hóa chất không độc hại, giá thành tương đối rẻ, có thể mua với số lượng lớn; có thể triển khai bất cứ lúc nào trong năm học. Có thể lặp lại hoạt động trải nghiệm này sau mỗi năm học. Sản phẩm là đồ dùng trang trí rất đẹp và tương đối bền, có thể bán ra thị trường. 29
- 4. Nội dung thực nghiệm 4.1. Đối với 46 học sinh có tham gia trải nghiệm (danh sách theo Bảng 1) Bảng 3. Điều tra năng lực chuyên biệt của môn Hóa học Năng lực Tổng số ý Ý kiến của học sinh chuyên biệt Câu hỏi khảo sát kiến Câu 1: Sau khi trải nghiệm Có, em có thể vận dụng 20 sáng tạo tại phòng bộ môn 24 hóa, em có gọi được tên Có, em hiểu chúng phèn chua theo thuật ngữ Biết, không hiểu lắm 2 1. Năng và danh pháp hóa học lực sử không? Em không biết 0 dụng ngôn ngữ hóa Câu 2: Sau khi trải nghiệm Có, em có thể vận dụng 20 học sáng tạo tại phòng bộ môn 24 hóa, em có hiểu biết về Có, em hiểu chúng cấu tạo và hình dạng tinh Biết, không hiểu lắm 2 thể phèn chua không? Em không biết 0 Câu 3: Sau khi trải nghiệm Có, em quan sát rất kĩ 46 sáng tạo tại phòng bộ môn hóa, em có quan sát được Có, nhưng không rõ 0 sư lớn dần của mầm tinh 0 thể phèn chua không? Em không nhìn thấy 2. Năng Kĩ năng Có Không lực thực Giao tiếp và quan sát 46 0 hành hóa hiện tượng tốt hơn học Câu 4: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng bộ môn Sử dụng thành thạo một số vật dụng như kìm, hóa, em có được kĩ năng 46 0 nào sau đây? kéo; sử dụng thiết bị điện; Đôi tay khéo léo hơn, tỉ 46 0 mỉ, cẩn thận hơn 3. Năng Có, dựa vào nhiệt độ của 44 lực giải Câu 5: Sau khi trải nghiệm dung dịch quá bão hòa quyết vấn sáng tạo tại phòng bộ môn Có 2 đề thông hóa, em có nắm được qua môn cách nuôi đa tinh thể phèn hóa học chua không? Không 0 31
- 4.2. Đối với học sinh không tham gia trải nghiệm (nhóm đối chứng) Bảng 5. Danh sách học sinh tham gia khảo sát đối chứng Thứ tự Họ và tên Lớp Thứ tự Họ và tên Lớp 1 Lê Thị Linh Đa 10C9 24 Lê Minh Hiếu 10C4 2 Nguyễn Thị Kim Anh 10C9 25 Nguyễn Thành Nam 10C4 3 Huỳnh Thị Mỹ Trân 10C8 26 Trương Khánh Vân 10C4 4 Võ Thành Trung 10C8 27 Phan Nguyễn Nhật Tiến 10C4 5 Nguyễn Thị Cẩm Ly 10C8 28 Nguyễn Phú Sang 10C4 6 Nguyễn Thị Thủy Tiên 10C8 29 Võ Thị Mỹ Phúc 10C4 7 Nguyễn Minh Nhựt 10C8 30 Đặng Hoàng Lam 10C4 8 Nguyễn Lê Diễm Thúy 10C8 31 Võ Phúc Chương 10C1 9 Hồ Hồng Thắm 10C8 32 Võ Văn Phương 10C1 10 Lê trần Thảo Duy 10C2 33 Võ Ngọc Mỵ 10C1 11 Võ Thị Ngọc Ly 10C2 34 Trương Anh Thy 10C1 12 Nguyễn Minh Trung 10C2 35 Phan Ngọc Trâm 10C1 13 Trần Thị Cẩm Nhung 10C2 36 Trần Văn Nhàng 10C1 14 Trần Thị Diễm Quỳnh 10C2 37 Nguyễn Thị Minh Anh 10C1 15 Trần Thị Như Quyền 10C2 38 Văng Thị Kim Anh 10C1 16 Nguyễn Thị Thanh Xuân 10C2 39 Nguyễn Thị Ánh Xuân 10C1 17 Huỳnh Kim Hương 10C2 40 Nguyển Hồng Sơn 10C1 18 Mai Thanh Tuyền 10C2 41 Nguyễn Thanh Hải 10C1 19 Nguyễn Thị Thùy Linh 10C4 42 Nguyễn Thị Cẩm Tiên 10C1 20 Nguyễn Thị Minh Thy 10C4 43 Võ Lan Anh 10C1 21 Đoàn Văn Thanh 10C4 44 Huỳnh Thị Mỹ Tiên 10C1 22 Tạ Anh Thư 10C4 45 Nguyễn Sơn Tùng 10C1 23 Văn Huỳnh Khang 10C4 46 Lê Huỳnh Hương 10C1 33
- II. Kết quả thực nghiệm Bảng 8. So sánh kết quả giữa 46 học sinh tham gia trải nghiệm (Nhóm A) và 46 học sinh không tham gia trải nghiệm (Nhóm B- Nhóm đối chứng). Tổng số ý kiến (%) Năng Nội dung câu hỏi Ý kiến của học lực khảo sát về sinh Nhóm A Nhóm B Có, em có thể vận 20 43,5% 0 0% dụng được Câu 1: Gọi tên phèn chua theo thuật ngữ Có, em hiểu chúng 24 52,2% 0 0% và danh pháp hóa Năng học? Em biết nhưng 2 4,3% 25 54,3% lực không hiểu lắm chuyên Em không biết 0 0% 21 45,7% biệt sử dụng Có, em có thể vận 20 43,5% 0 0% ngôn dụng được ngữ hóa học Câu 2: Hiểu biết về Có, em hiểu chúng 24 52,2% 0 0% cấu tạo và hình dạng tinh thể phèn chua? Em biết nhưng 2 4,3% 25 54,3% không hiểu lắm Em không biết 0 0% 21 45,7% Có, rất thích 46 100% 25 54,3% Câu 1: Sự yêu thích Bình thường 0 0% 10 21,7% môn hóa? Không thích 0 0% 11 23,9% Năng lực Câu 2: Thích được Có, rất thích 46 100% 46 100% tự trải nghiệm sáng tạo Bình thường 0 0% 0 0% chủ tại phòng bộ môn hóa không? và tự Không thích 0 0% 0 0% học Câu 3: Mong muốn Có, rất thích 46 100% 46 100% tham gia trải nghiệm 0% 0% nuôi tinh thể phèn Bình thường 0 0 chua? Không thích 0 0% 0 0% 35
- Hình 26. Giấy khen giải khuyến khích khuyến khích “Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh An Giang lần thứ VII năm 2018” của 2 em Ngô Văn Đạt và em Lưu Minh Trọng- Học sinh lớp 11C1, trường Trung học Phổ thông Võ Thành Trinh. 37
- PHỤ LỤC Phụ lục 1: PHIẾU ĐIỀU TRA VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIÊM SÁNG TẠO TẠI PHÕNG BỘ MÔN HÓA CỦA HỌC SINH THAM GIA TRẢI NGHIỆM Trƣờng: THPT Võ Thành Trinh Lớp: 10C Họ và tên Sau gần một năm học tại lớp, các em hãy đưa ra những cảm nghĩ và nhận xét của mình theo các tiêu chí chỉ ra dưới đây. Với các ô trống, đánh dấu vào ô muốn chọn và để trống nếu không chọn. Câu 1: Em có thích đƣợc trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa không? Không thích Thích Rất thích Câu 2: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có gọi đƣợc tên phèn chua theo thuật ngữ và danh pháp hóa học không? Có, em có thể vận dụng được Có, em hiểu chúng Em biết nhưng không hiểu lắm Em không biết Câu 3: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có hiểu biết về cấu tạo và hình dạng tinh thể phèn chua không? Có, em có thể vận dụng được Có, em hiểu chúng Em biết nhưng không hiểu lắm Em không biết Câu 4: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có quan sát đƣợc sƣ lớn dần của mầm tinh thể phèn chua không? Có, em quan sát rất kĩ Có, nhưng không rõ Em không nhìn thấy 39
- Phụ lục 2: PHIẾU TỔNG HỢP ĐIỀU TRA VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIÊM SÁNG TẠO TẠI PHÕNG BỘ MÔN HÓA CỦA NHÓM HỌC SINH THAM GIA TRẢI NGHIỆM Số lượng học sinh trả lời được ghi tương ứng với từng nội dung của câu hỏi: Câu 1: Em có thích đƣợc trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa không? Không thích Thích Rất thích Câu 2: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có gọi đƣợc tên phèn chua theo thuật ngữ và danh pháp hóa học không? Có, em có thể vận dụng được Có, em hiểu chúng Em biết nhưng không hiểu lắm Em không biết Câu 3: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có hiểu biết về cấu tạo và hình dạng tinh thể phèn chua không? Có, em có thể vận dụng được Có, em hiểu chúng Em biết nhưng không hiểu lắm Em không biết Câu 4: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có quan sát đƣợc sƣ lớn dần của mầm tinh thể phèn chua không? Có, em quan sát rất kĩ Có, nhưng không rõ Em không nhìn thấy Câu 5: Sau khi trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa, em có đƣợc kĩ năng nào sau đây? Kĩ năng Có Không Giao tiếp và quan sát hiện tượng tốt hơn Sử dụng thành thạo một số vật dụng như kìm, kéo; sử dụng thiết bị điện; Đôi tay khéo léo hơn, tỉ mỉ, cẩn thận hơn 41
- Phụ lục 3: PHIẾU ĐIỀU TRA VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIÊM SÁNG TẠO TẠI PHÕNG BỘ MÔN HÓA CỦA NHÓM HỌC SINH ĐỐI CHỨNG Trƣờng: THPT Võ Thành Trinh Lớp: 10C Họ và tên Sau gần một năm học tại lớp, các em hãy đưa ra những cảm nghĩ và nhận xét của mình theo các tiêu chí chỉ ra dưới đây. Với các ô trống, đánh dấu vào ô muốn chọn và để trống nếu không chọn. Câu 1: Em có thích học môn Hóa không? Có, rất thích Bình thường Không thích Câu 2: Em có thích đƣợc trải nghiệm sáng tạo tại phòng Bộ môn Hóa không? Không thích Thích Rất thích Câu 3: Em có gọi đƣợc tên phèn chua theo thuật ngữ và danh pháp hóa học không? Có, em có thể vận dụng được Có, em hiểu chúng Em biết nhưng không hiểu lắm Em không biết Câu 4: Em có hiểu biết về cấu tạo và hình dạng tinh thể phèn chua không? Có, em có thể vận dụng được Có, em hiểu chúng Em biết nhưng không hiểu lắm Em không biết Câu 5: Khi thấy sản phẩm trải nghiệm sáng tạo phòng Bộ môn Hóa, em có muốn tham gia trải nghiệm nuôi tinh thể phèn chua không? Có, rất thích Bình thường Không thích Hòa Bình, ngày 14, tháng 02, năm 2019 Ngƣời trả lời ký và ghi rõ họ tên 43
- Phụ lục 5: DANH SÁCH HỌC SINH THAM GIA TRẢI NGHIỆM Thứ tự Họ và tên Lớp Thứ tự Họ và tên Lớp 1 Nguyễn Thị Huỳnh Như 10C9 24 Nguyễn Hồng Huy 10C4 2 Lâm Thị Hồng Tươi 10C9 25 Lê Thị Bảo Thu 10C4 3 Trần Thị Duy 10C9 26 Lê Văn Tiến 10C4 4 Nguyễn Hiếu Lễ 10C9 27 Huỳnh Phú Quý 10C4 5 Trương Vĩnh Kỳ 10C9 28 Võ Thị Phương Thanh 10C9 6 La Tuyết Minh 10C2 29 Lê Công Tạo 10C4 7 Huỳnh Thị Yến Như 10C9 30 Phan Thị Ngọc Son 10C4 8 Nguyễn Thị Tú Huyên 10C9 31 Phạm Thị Kim Yến 10C4 9 Trần Thanh Tuyền 10C9 32 Dư Thị Kim Quyên 10C1 10 Nguyễn Như Ý 10C9 33 Nguyễn Thị Vân Anh 10C1 11 Huỳnh Thị Mai Phương 10C9 34 Đoàn Thanh Trúc Như 10C1 12 Phạm Thị Cúc Hương 10C8 35 Nguyễn Ngọc Trâm 10C1 13 Nguyễn Hồ Như Quỳnh 10C8 36 Ngô Ngọc Trầm 10C1 14 Dương Thị Thùy Dương 10C8 37 Phan Thị Kim Anh 10C1 15 Phạm Thị Ngọc Hân 10C8 38 Cao Kim Cương 10C1 16 Nguyễn Thị Diễm My 10C4 39 Phan Văn Huy 10C1 17 Phạm Thị Bích Liên 10C4 40 Trần Thị Huyền 10C2 18 Huỳnh Thị Diệu Hiền 10C4 41 Đỗ Thị Huỳnh Như 10C2 19 Nguyễn Thị Việt Trinh 10C4 42 Phan Thị Mỹ Vân 10C2 20 Trần Thị Mộng Nghi 10C4 43 Hồ Thị Kim Xoàn 10C2 21 Võ Thị Thanh Ngân 10C4 44 Trần Việt Tiến 10C2 22 Võ Thị Mọng Nhi 10C4 45 Trần Hữu Nhân 10C2 23 Nguyễn Thị Bích Trâm 10C4 46 Đỗ Thị Hoàng Mai 10C2 45
- Phụ lục 7: GIẢI KHUYẾN KHÍCH CUỘC THI SÁNG TẠO THANH THIẾU NIÊN NHI ĐỒNG TỈNH AN GIANG LẦN THỨ VII NĂM 2018 47
- TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. 2. Nguồn Wikipedia tiếng việt 3. 4. Sách giáo khoa hóa học lớp 8, 9, 12 NXB GD. 5. Dự thảo môn Hóa học chương trình giáo dục phổ thông mới. 6. Các nguồn khác trên internet. 49